بلاک‌چین چیست؟

وارد شده در تاریخ ۱۳۹۷/۰۱/۱۷

معرفی

اگر شما عجله دارید و می‌خواهید یک راست بروید سراغ اصل موضوع، باید بگویم که: بلاک‌چین را می‌توان یک دفتر کل مشترک که روند ثبت معاملات و دارایی‌ها را در آن ثبت می‌کنند در نظر گرفت. در دنیای دیجیتال امروزی هر چیزی امکان‌پذیر است، پس همین معاملات و دارایی‌ها می‌توانند هر چیزی که شما می‌خواهید قرار بگیرند؛ خانه، ماشین، زمین، سهام، حق مالکیت، کارخانه و …

بلاک‌چین اصلاً موضوع جدید و یا دشوار برای درک کردن نیست، به نظر من اینکه چرا شما دقیقاً نمی‌دانید بلاک‌چین چیست و چگونه کار می‌کند، مربوط به عدم آگاهی شما از تاریخ و پیگیری نکردن اخبار اطراف پدید آمده است. پس اجازه بدهید خیلی سریع اتفاقات ۲۰ سال گذشته را باهم مرور کنیم.

اینترنت در ابتدا تنها یک سیم بود! یک سیم خیلی بلند که بین یک دانشگاه و یک پادگان نظامی کشیده شده بود. بعد‌ها مراکز دیگری هم به این سیم و شبکه اضافه شدند. در آن‌روز‌ها اگر هوا بارانی بود، برق یکی از مراکز قطع می‌شد و یا هر مشکل دیگری که پیش می‌آمد باعث می‌شد که کل شبکه اینترنت از کار بیافتد! تقریباً امروزه هم به همین شکل است: مثلاً بانک ملی ایران، تمام اطلاعات مهم و محرمانه خود را در یک کامپیوتر و در ساختمان مرکزی نگهداری می‌کند. حتی ممکن است شرکتی که خود شما در آن مشغول به کار هستید هم از همین روش استفاده کند و تمامی اطلاعات خود را بر روی یک کامپیوتر اصلی (که به آن سرور گفته می‌شود) نگه داری کند؛ آیا می‌دانید چقدر این روش پرخطر و هزینه‌ساز است؟ تمامی شرکت‌ها مجبور هستند سالانه هزینه‌های بسیاری را برای قطع نشدن برق، ارتباط شبکه اینترنتی، خنک ماندن دستگاه‌ها و … پرداخت کنند. اما این تمام موضوع نیست، فکر کنید ارتباط کشور آمریکا تنها برای چند ساعت با سایر کشور‌ها قطع شود، دیگر نه سایت گوگل و نه هیچ سرویس دیگری کار نخواهد کرد!

پس دانشمندان به فکر تولید یک روش جایگزین که: کم‌هزینه باشد؛ سریع باشد؛ ایمن باشد؛ انعطاف پذیر باشد و بتواند مشکلات انسان امروزی را در نقل و انتقالات برطرف کند افتادند: شبکه‌های غیر متمرکز!

ایده‌ی شبکه‌های غیر متمرکز این است که: تا پیش از این ما تمام بار و فشار شبکه (چه از نظر محاسبات و چه از نظر ترافیک شبکه) را روی یک کامپیوتر بسیار قدرتمند تحمیل می‌کردیم؛ خب حالا دقیقاً عکس این کار را انجام می‌دهیم یعنی: آن کامپیوتر بسیار بزرگ و قدرتمند را خورد می‌کنیم به چندین کامپیوتر کوچکتر که هریک هم در نقطه متفاوتی از جهان قرار دارند! به این شکل اگر ما تا پیش از این مجبور بودیم یک ابرکامپیوتر با قدرت صدهزار محاسبه را پشتیبانی کنیم، ازین پس مجبور هستیم یک کامپیوتر ساده خانگی با قدرت تنها یک محاسبه را پشتیبانی کنیم و ترافیک شبکه هم به همین مقدار کاهش خواهد یافت، از طرفی سرعت نقل و انتقالات هم افزایش می‌یابد زیرا ما الان در هر کشوری یک سرور جدید داریم که می‌تواند محاسبات مربوط به همان کشور را سریعاً انجام دهد و کسی که در کشور چین زندگی می‌کند دیگر مجبور نیست صبر کند تا درخواست او از آسیا، اروپا و آمریکا بگذرد!

اگر بخواهیم در مورد شبکه‌های غیر‌متمرکز صحبت کنیم باور کنید که به ۲۰ سال زمان لازم است. اما این نکته را بپذیرید که استفاده از شبکه‌های غیرمتمرکز باعث خواهد شد تا ما در مصرف انرژی، هزینه سخت‌افزار، زمان و امنیت صرفه‌جویی قابل توجهی داشته باشیم.

حالا شما از این روش شبکه‌های غیرمتمرکز می‌توانید در هرجایی استفاده کنید، حتی در همان شرکت خودتان! اما دانشمندان به دنبال یک راه‌حل اساسی‌تر، ایمن‌تر و مهندسی‌شده‌تر برای سیستم‌های بانکی بودند. زیرا اگر قرار باشد هر کسی یک تکه از سرور بانک را داخل منزل خود نگه‌داری کند و مشغول ارایه سرویس به شبکه بانکی شود، یعنی می‌بایست که به اطلاعات حساب‌ها دسترسی داشه باشد؛ اگر این فرد یک کلاه‌بردار بانکی از آب درآمد چه؟

بلاک‌چین یکی از فن‌آوری هایی است که در پیاده‌سازی آن از روش شبکه‌های غیرمتمرکز استفاده شده و منحصرا برای داد و ستد و معاملات بانکی طراحی شده است. درواقع بلاک‌چین یک الگوی طراحی و پیاده‌سازی می‌باشد که شما می‌توانید از روی آن خودتان پول‌های دیجیتالی را طراحی و تولید کنید (برای آشپز‌ها می‌توان گفت که همان کتاب آموزش آشپزی است؛ اگر شما مکانیک هستید می‌توان گفت که همان دفترچه راهنمای خودرو است، یا اگر شما برنامه‌نویس هستید فکر کنید که همان فریم‌وورک است).

روش کار در بلاک‌چین

همان‌طور که پیشتر گفته شد، بلاک‌چین یک دفتر ثبت دارایی‌ها می‌باشد که بین همه افراد مشترک است. یعنی: هر کسی که بخواد عضو بلاک‌چین شود یک کاغذ را می‌گذارد رو میزش، هر کسی که در دنیا بخواهد پولی را به فرد دیگری بدهد باید بلند اعلام کند (در واقعیت منظور از فریاد زدن این است که: اگر شما پولی را بخواهید انتقال دهید می‌بایست از طریق اینترنت به تمامی اعضای شبکه اعلام کنید) تا همه اعضا در کاغذ‌های خود (همان دفتر ثبت دارایی‌ها) یادداشت کنند که فلانی به فلانی انقدر پول داده است (مثلاً: در ساعت ۱۰:۲۵ رضا به محسن ۱۰ هزارتومان پول داد). این روند ادامه پیدا می‌کند و هر کسی که به فرد دیگری پول بدهد با صدای بلند اعلام می‌کند و دیگران هم در کاغذ‌های خود یادداشت می‌کنند. بعد از گذشت ده دقیقه همه اعضا موظف هستند تا کاغذ‌های خود را جمع کرده و مبادلات را در کاغذ جدیدی یادداشت کنند.

سوال: اگر فردی کلاه‌بردار باشد و در کاغذ خودش نوشته باشد که همه اعضا باید به من ۱۰ هزارتومن بدهند چه؟ از کجا می‌شود صحت و درستی اطلاعاتی که افراد در دفتر خودشان یادداشت می‌کنند را ثابت کرد؟

وقتی همه به انتهای صفحه می‌رسند باید آن صفحه به امضای افراد برسد تا همگی از درست بودن اطلاعاتشان مطمعن باشند. در دنیا از روش هش (Hash نوعی رمزنگاری اطلاعات است که برای باز کردن قفل رمزنگاری نیاز به دو کلید جدا می‌باشد) برای امضای اطلاعات محرمانه و مهم استفاده می‌شود.

در این روش، همه افراد تمامی مبالغی که در آن صفحه داده ستد شده است را باهم جمع می‌کنند (در مثال بالا: ۱۰۰۰۰ + ۲۰۰۰ + ۷۰۰۰۰ + ۳۰۰۰ + … = ۲۰۹۰۰۰) و عدد بدست آمده را باید رمزنگاری کنند (برای مثال مقدار ۲۰۹۰۰۰ را اگر با روش هش رمزنگاری کنیم مقدار 364f5763d280c59bec654a0f4736aceeb43e072d بدست می‌آید).

در انتهای هر صفحه، تمامی اعضا همین مقدار رمزشده را اعلام می‌کنند، در نتیجه اکثر افراد یک مقدار مشخصی را اعلام می‌کنند (چون اکثراً در دفاتر خود اطلاعات صحیح وارد می‌کنند) و اگر کسی به مقدار رمزشده دیگری دست پیدا کند نتیجتاً در دفتر خود اطلاعات اشتباهی را وارد کرده و اطلاعات آن فرد در آن صفحه مردود اعلام می‌شود. با این روش از رمزنگاری، بلاک‌چین مقابل کلاه‌برداری‌های بانکی را نیز می‌گیرد.

واقعیت این است که در عمل و پیاده‌سازی سیستم‌های بانکی نیاز به ریزه‌کاری‌هایی بیشتر از این چیزی که گفته شد نیاز است اما تمام مفهوم بلاک چین در همین داستان خلاصه می‌شود که: بجای استفاده از یک سرور اصلی (بانک) بخواهیم همگی دفتر ثبت خودمان را داشته باشیم تا هم سریع‌تر و هم ایمن‌تر باشد.

در کنار بلاک‌چین کلماتی مانند: رمزارز، بیت‌کوین، اتریوم و … هم بگوش می‌خورد، این‌ها همگی پول‌هایی هستند که با همین الگوی بلاک‌چین طراحی و پیاده‌سازی شده‌اند. می‌توان گفت که بیت‌کوین هم برای اینکه بتواند به حیات خود ادامه دهد از همین روش استفاده می‌کند (در مقاله بعدی اختصاصا در مورد انواع رمزارز‌ها گفتگو خواهیم کرد).

ادامه مطلب را در این مقاله مطالعه کنید.


# BlockChain # BitCoin